Πώς μεταβολίζεται η πρωτεΐνη στο ανθρώπινο σώμα;

Πώς μεταβολίζεται η πρωτεΐνη στο ανθρώπινο σώμα;

Ένα από τα χαρακτηριστικά του μεταβολισμού των πρωτεϊνών, σε αντίθεση με το μεταβολισμό των υδατανθράκων και των λιπιδίων, είναι η έλλειψη της δυνατότητας αποθήκευσης πρωτεϊνών στο σώμα. Η μόνη πηγή πρωτεϊνών που καλύπτει όλες τις ανάγκες του σώματος είναι τα τρόφιμα.

Σε ποια τρόφιμα μπορούμε να βρούμε πρωτεΐνες;

Όσο παράξενο και να ακούγεται, ένα μικρό ποσοστό πρωτεϊνών βρίσκεται σε πολλά προϊόντα. Για παράδειγμα, τα δημητριακά (όλα εκτός από το μάννα) έχουν μέχρι και 8% πρωτεΐνη στη σύνθεσή τους, ακόμη και αυτά με ατελή σύνθεση αμινοξέων. Αυτό σας επιτρέπει να καλύψετε μέρος της έλλειψης πρωτεϊνών με το φαγόπυρο, εξοικονομώντας κρέας και εξασφαλίζοντας αθλητική διατροφή. Ωστόσο, αξίζει να καταλάβουμε ότι όλη η πρωτεΐνη δεν διαχέεται ισοδύναμα στο σώμα μας και ως εκ τούτου δεν επηρεάζει εξίσου τις δομές και την λειτουργία του σώματός μας.

Πως γίνετε η διάσπαση των πρωτεϊνών;

Γενικά, η πρωτεΐνη διασπάται υπό την επίδραση ειδικών ενζύμων, τα οποία επίσης αποτελούνται από πρωτεϊνικές δομές. Στην πραγματικότητα, αυτός είναι ένας φαύλος κύκλος. Εάν το σώμα αισθάνεται ένα μεγάλο έλλειμμα πρωτεϊνικών ιστών, τότε οι νέες πρωτεΐνες δεν μπορούν να μετουσιώσουν απλά αμινοξέα, γεγονός που θα προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερο έλλειμμα. 

Επιπλέον, αξίζει να δοθεί προσοχή στο γεγονός ότι οι πρωτεΐνες μπορούν να συμμετέχουν στον ενεργειακό μεταβολισμό μαζί με λιπίδια και υδατάνθρακες. Η  γλυκόζη είναι μια μη αναστρέψιμη και πολύ απλή δομή, η οποία μετατρέπεται σε ενέργεια. Ενώ η πρωτεΐνη, ακόμη και με υψηλές απώλειες ενέργειας κατά την τελική μετουσίωση, μπορεί να μετατραπεί σε γλυκογόνο. Αυτό υποδεικνύει τη δυνατότητα χρήσης πρωτεΐνης ως καυσίμου. Επιπλέον, σε αντίθεση με τα λίπη, οι πρωτεΐνες χωνεύονται ακριβώς στην ποσότητα που είναι απαραίτητη για τη λειτουργία του σώματος (συμπεριλαμβανομένης της διατήρησης ενός σταθερού αναβολικού υποβάθρου). Το μόνο πράγμα που μπορεί να αλλάξει την ισορροπία είναι αν το άτομο λαμβάνει διεγερτικό της τεστοστερόνης και ανάλογα της ορμόνης τεστοστερόνης (αναβολικά στεροειδή), των οποίων η κύρια αποστολή είναι να  αυξάνουν την απόδοση ισχύος.

Στάδια μεταβολισμού πρωτεϊνών

Ο μεταβολισμός των πρωτεϊνών είναι πολύ πιο πολύπλοκος από τον μεταβολισμό των υδατανθράκων και των λιπιδίων. Θα δούμε εν συντομία τις βιοχημικές διεργασίες που θα μας επιτρέψουν να κατανοήσουμε την ίδια την αρχή της πέψης πρωτεϊνών.

Ο μεταβολισμό των αμινοξέων και ο σχηματισμός της ουρίας

Ο κυκλος της ουριας

Έντεχνη δράση άρθρο ψυχοθεραπείας

Κατά το μεταβολισμό των αμινοξέων παράγεται αμμωνία ΝΗ3 ή NH4+. Επειδή η αμμωνία είναι τοξική για το κύτταρο, ακόμα και σε σχετικά μικρές συγκεντρώσεις, πρέπει να μετατραπεί σε άλλες ενώσεις. Η τελική αποτοξίνωση της αμμωνίας, στα σπονδυλωτά της ξηράς, γίνεται με το σχηματισμό της ουρίας.

Η ουρία έχει όλες τις απαραίτητες γι αυτό προϋποθέσεις: δεν έχει φορτίο, δεν είναι τοξική, διαχέεται εύκολα μέσω των βιολογικών μεμβρανών και για το λόγο αυτό αποβάλλεται εύκολα από τους νεφρούς. Η ουρία σχηματίζεται στο ήπαρ μέσω ενός μεταβολικού δρόμου, που ονομάζεται κύκλος της ουρίας και γίνεται εν μέρει στα μιτοχόνδρια και εν μέρει στο κυτταρόπλασμα.

Μια περιληψη

Ο μεταβολισμός των πρωτεϊνών αρχίζει με την υδρόλυση του πρωτεϊνικού μορίου που γίνεται με τη δράση των πρωτεολυτικών ενζύμων και οδηγεί στο σχηματισμό των αμινοξέων. Τα αμινοξέα που απελευθερώνονται σε ποσότητες μεγαλύτερες από αυτές που απαιτούνται για τη σύνθεση των πρωτεϊνών και άλλων σημαντικών βιομορίων του οργανισμού, επειδή δεν είναι δυνατό να αποθηκευτούν, χρησιμοποιούνται ως μεταβολικό καύσιμο.

Η κυριότερη αντίδραση κατά την αποικοδόμηση όλων των αμινοξέων είναι η τρανσαμίνωση. Με τον τρόπο αυτό η αμινομάδα μεταφέρεται στο α-κετογλουταρικό οξύ και σχηματίζεται γλουταμινικό οξύ, το οποίο μετατρέπεται και πάλι σε α-κετογλουταρικό οξύ, απελευθερώνοντας αμμωνία με την αντίδραση της οξειδωτικής απαμίνωσης. Τελική μορφή απέκκρισης της ΝΗ3 είναι η ουρία, η οποία σχηματίζεται στο ήπαρ μέσω αντιδράσεων του κύκλου της ουρίας.

Ενώ το άζωτο των αμινοξέων αποβάλλεται ως ουρία, ο ανθρακικός σκελετός διασπάται περαιτέρω με διαφορετικούς τρόπους. Οι ανθρακικοί σκελετοί αρκετών αμινοξέων διοχετεύονται σε ενδιάμεσα μεταβολικά προϊόντα, από τα οποία είναι δυνατό να συντεθεί γλυκόζη (γλυκοπλαστικά αμινοξέα).

Βιβλιογραφία

  1. Συνδυασμοί και βιταμίνες
  2. Σύγχρονη διατροφή & Διαιτολόγια
  3. Εγκυκλοπαιδικό λεξικό τροφίμων και ποτών
  4. Φυσικές τροφές που θεραπεύουν
  5. Διατροφική νοημοσύνη
  6. Βιταμίνες ιχνοστοιχεία συμπληρώματα Διατροφής Α&Β τόμος
Scroll to Top