Τι είναι Κακοποίηση;Όλες οι διαστάσεις του προβλήματος.

Έντεχνη δράση άρθρο ψυχοθεραπείας

Τι ορίζεται κακοποίηση;

Κακοποίηση ονομάζεται η ακατάλληλη μεταχείριση ενός ενήλικου ατόμου ή παιδιού για την επίτευξη άδικων ή ακατάλληλων σκοπών. Τα είδη της κακοποίησης είναι: σωματική, σεξουαλική, λεκτική, ψυχολογική / συναισθηματική, διανοητική ή πνευματική κακοποίηση. Η κακοποίηση μπορεί να συνυπάρχει με την παραμέληση, η οποία ορίζεται ως αδυναμία κάλυψης των βασικών φυσικών και ιατρικών αναγκών ενός εξαρτώμενου προσώπου, συναισθηματικής στέρησης ή / και εγκατάλειψης. Η παραμέληση περιγράφεται μερικές φορές ως παθητική κακοποίηση.

Είδη κακοποίησης:

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν ότι η κακοποίηση  υπάρχει μόνο στην σωματική βία, αλλά αυτό δεν αληθές! Η κακοποίηση έρχεται σε πολλές μορφές – δεν είναι μόνο σωματική. Κάθε είδος κακοποίησης είναι σοβαρό και δεν αξίζει σε κανέναν να βιώνει οποιαδήποτε μορφή κακοποίησης.

Τι είναι η σωματική κακοποίηση;

Η σωματική κακοποίηση συμβαίνει όταν ένα άτομο χρησιμοποιεί φυσική δύναμη ενάντια σε άλλο άτομο. Η σωματική κακοποίηση μπορεί να ξεκινήσει με αργό ρυθμό και με διαλείψεις, για παράδειγμα ρίχνοντας ένα αντικείμενο ή ένα χαστούκι, και να γίνει πιο έντονη ή χειρότερη με την πάροδο του χρόνου.

Σημάδια σωματικής κακοποίησης;

Ένα άτομο μπορεί να βιώσει με  πολλούς διαφορετικούς τρόπους την σωματικής κακοποίησης. Η σωματική κακοποίηση περιλαμβάνει:

  • σπρωξίματα ή έντονα ταρακουνίματα
  •  χαστούκια, έντονα πιασίματα, τρυπήματα ή  γδασίματα
  • κλοτσιές
  • φτύσιμο ή δάγκωμα
  • προσπαθώντας να στραγγαλίσει ή να πνιγεί
  • χρησιμοποιώντας όπλα
  • οδηγώντας επικίνδυνα
  • καταστρέφοντας την ιδιοκτησία και ρίχνοντας πράγματα
  • κακομεταχείριση παιδιών ή κατοικίδιων ζώων
  • κλείνοντας μια γυναίκα/άντρα έξω από το σπίτι 
  • στέρηση του ύπνου ή και της τροφής
  • καταναγκαστική διατροφή
  • σωματική συγκράτηση, π.χ. τοποθέτηση στον τοίχο ή στο κρεβάτι.

Οι καταχρηστικές σχέσεις μπορούν να κινηθούν μέσα από έναν κύκλο βίας που περιλαμβάνει περιόδους έντασης και ηρεμίας. 

Τι είναι η συναισθηματική κακοποίηση;

Ένας άνθρωπος μπορεί να βιώσει κακοποίηση και βία χωρίς να τραυματιστεί σωματικά. Η συναισθηματική κακοποίηση δεν αφήνει φυσικές ουλές αλλά μπορεί να έχει μεγάλο αντίκτυπο στην ψυχική υγεία και την ευημερία του ατόμου. Οι άνθρωποι που βιώνουν συναισθηματική κακοποίηση μπορούν να αισθάνονται ανήσυχοι, καταθλιπτικοί και μάλιστα αυτοκτονικοί.

Οι δράστες της συναισθηματικής κακοποίησης χρησιμοποιούν για να αφαιρέσουν την ανεξαρτησία, την εμπιστοσύνη και την αυτοεκτίμηση ενός ατόμου. Αυτό βοηθά τον δράστη να διατηρήσει τη δύναμη και τον έλεγχο στη σχέση. Οι σωματικά καταχρηστικές σχέσεις περιλαμβάνουν συχνά πτυχές της συναισθηματικής κακοποίησης.

Σημάδια συναισθηματικής κακοποίησης

Επειδή η συναισθηματική κακοποίηση είναι μη σωματική, τα σημάδια της συναισθηματικής κακοποίησης είναι δύσκολο να εντοπιστούν. Στο πλαίσιο της βίας  η συναισθηματική κακοποίηση περιλαμβάνει:

  • κατηγορώντας μια γυναίκα ή έναν άντρα  για όλα τα προβλήματα μιας σχέσης
  •  συγκρίνοντας συνεχώς  το άτομο με άλλους για να υπονομευθεί  η αυτοεκτίμησή και την αξία του προσώπου
  • συνήθως υπάρχει κακή διάθεση και γρίνια
  • σκόπιμη ντροπιαστική έκθεση μέσα σε κόσμο 
  • απαξιωτικά ονόματα
  • να φωνάζει, να προσβάλλει ή να βρίζει σε κάθε ευκαιρία
  • δημιουργώντας οικονομική εξάρτηση
  • επιβάλλοντας την ενδυματολογική  άποψη
  • εμποδίζοντας να συνευρεθεί με φίλους ή και οικογενειακά  πρόσωπα
  • καταδίωξη
  • απειλές για αυτοκτονία
  • κάνοντας να αισθάνεται ένοχες όταν αρνείται το σεξ
  • απειλώντας τυχών μεταναστευτικούς όρους
  • ηλεκτρονική ταπείνωση και εκφοβισμό.

Επιπτώσεις της συναισθηματικής κακοποίησης

Όταν ένας άνθρωπος βιώνει συναισθηματική κακοποίηση μπορεί να αρχίσει να πιστεύει ότι αυτό που ο δράστης λέει είναι το αληθινό. 

Η συνεχής κριτική μειώνει την αυτοπεποίθηση και την εμπιστοσύνη του ατόμου, καθιστώντας πολύ δύσκολο να εγκατάλειψη την όποια καταχρηστική σχέση

Τι είναι η οικονομική κακοποίηση;

Η οικονομική κακοποίηση μπορεί να είναι λεπτή, με έναν άνθρωπο να αποκτά σταδιακά τον έλεγχο των τραπεζικών λογαριασμών και των οικονομικών συναλλαγών. Η οικονομική κακοποίηση μπορεί επίσης να είναι προφανής, βίαιη και απειλητική. Για παράδειγμα, ένας άνδρας μπορεί να απαγορεύσει σε μια γυναίκα να εργάζεται ή να ξοδεύει τους μισθούς της

Σημάδια οικονομικής κακοποίησης

Στο πλαίσιο της βίας των σχέσεων, η οικονομική κακοποίηση περιλαμβάνει:

  • πλήρη έλεγχο των οικονομικών και των χρημάτων
  • περιορίζοντας την πρόσβαση σε τραπεζικούς λογαριασμούς
  • παρέχοντας ένα ανεπαρκές επίδομα και παρακολουθώντας  όλες τις οικονομικές δράσεις
  • απαγορεύοντας την εργασία
  • Κατάσχοντας  όλα τα εισοδήματα  και μη επιτρέποντας να αποκτήσει πρόσβαση σε αυτά
  • εμποδίζοντας την πρόσβαση στην εργασία π.χ παίρνοντας τα κλειδιά ή το αυτοκίνητό 
  • κλοπή διαπιστευτύριων εμποδίζοντας την μετακίνηση
  • χρησιμοποιώντας την πιστωτική κάρτα χωρίς την άδειά του κατόχου της
  • άρνηση εργασίας ή συμβολή στα κοινά έξοδα 

Τι είναι η σεξουαλική κακοποίηση;

Η σεξουαλική κακοποίηση είναι οποιαδήποτε μορφή αναγκαστικής ή ανεπιθύμητης σεξουαλικής δραστηριότητας. Ο δράστης της σεξουαλικής κακοποίησης μπορεί να χρησιμοποιεί σωματική δύναμη, να απειλεί ή να εκμεταλλεύεται ένα άτομο που δεν μπορεί να δώσει συναίνεση.
Η σεξουαλική κακοποίηση έχει επιπτώσεις στη φυσική και συναισθηματική υγεία των ανθρώπων. Μπορεί να οδηγήσει σε μακροχρόνια προβλήματα στην ψυχικής υγείας.

Τύποι σεξουαλικής κακοποίησης

Η σεξουαλική κακοποίηση περιλαμβάνει:

  • βιασμό
  • προκαλώντας εσκεμμένα πόνο κατά τη διάρκεια του σεξ
  • επίθεση στα γεννητικά όργανα
  • καταναγκαστικό σεξ χωρίς προστασία από εγκυμοσύνη ή σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα
  • αναγκάζοντας τον παρτενέρ να εκτελέσει σεξουαλικές πράξεις
  • χρησιμοποιώντας σεξουαλικά εξευτελιστικές προσβολές
  • ανεπιθύμητη επαφή
  • ανεπιθύμητη έκθεση σε πορνογραφία
  • σεξουαλικά ανέκδοτα
  • παρακρατώντας το σεξ ως τιμωρία
  • χρησιμοποιώντας το σεξ για να εξαναγκάσει τη συμμόρφωση

Η σημασία της συγκατάθεση

Η συναίνεση είναι το κλειδί για υγιείς σεξουαλικές εμπειρίες. Πάντα κάνουμε σεξ με συναίνεση του συντρόφου μας. Χωρίς να πιέζουμε τον σύντροφό μας να κάνει σεξ ή σεξουαλικές πράξεις στις οποίες δεν συμφωνεί.

Ο σύντροφός μας έχει πάντα το δικαίωμα να πει “όχι” ακόμα και αν είμαστε παντρεμένοι ή ζούμε μαζί. Η σιωπή δεν σημαίνει ότι συμφωνεί. Είναι σημαντικό, αν ο σύντροφός μας είναι υπό την επήρεια ναρκωτικών ή αλκοόλ, τότε δεν μπορεί να συναινέσει.

Τι είναι η κοινωνική κακοποίηση;

 
Οι δράστες της κοινωνικής κακοποίησης εμποδίζουν ένα άτομο να περάσει χρόνο με την οικογένεια και τους φίλους του και να συμμετάσχει σε κοινωνικές δραστηριότητες. Απομονώνοντας ένα άτομο από τα δίκτυα υποστήριξης του, ο δράστης προσπαθεί να διεκδικήσει τον απόλυτο έλεγχο και να αυξήσει την δύναμη του
 
Χωρίς ένα δίκτυο φίλων και την υποστήριξη της γονεϊκής οικογένειας είναι πολύ δύσκολο ένα άτομο να αφήσει μια καταχρηστική σχέση.
 

Σημάδια κοινωνικής κακοποίησης

 
Η κοινωνική κακοποίηση μπορεί να περιλαμβάνει:
 
  • παρακολούθηση τηλεφωνικών κλήσεων και μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου
  • αποφασίζοντας ποιοι φίλοι και μέλη της γονεϊκής οικογένειας μπορεί να μιλήσει και να περάσουν χρόνο μαζι
  • επικρίνοντας συνεχώς τους φίλους και την γονεϊκή οικογένεια
  • δεν επιτρέπει στον σύντροφο να συναντήσει ή να περάσει χρόνο με τους γείτονες
  • μετακινώντας το άτομο μακριά, ώστε να μην μπορούν οι συγγενής και ου φίλοι να τον συναντήσουν
  • προφορική ή / και σωματική κακοποίηση  σε κοινή θέα ή μπροστά σε άλλους ανθρώπους.

Τι είναι λεκτική κακοποίηση;

Η λεκτική κατάχρηση είναι ένα βασικό χαρακτηριστικό των συναισθηματικά καταχρηστικών σχέσεων. Ο δράστης κάνει συνεχώς δηλώσεις που χαρακτηρίζουν αρνητικά ένα άτομο. Αυτό έχει σοβαρές επιπτώσεις στην αυτοεκτίμηση και την αυτοπεποίθηση του ατόμου που βιώνει τη λεκτική κατάχρηση.

Σημάδια λεκτικής κακοποίηση

Η λεκτική βία συνήθως γίνετε με θυμωμένη φωνή, αλλά  και με κρύες δηλώσεις που αποσκοπούν στην ταπείνωση ενός ατόμου. Η λεκτική κακοποίηση περιλαμβάνει:

  • προσβλητικά επίθετα και ονόματα
  • συνεχή κριτική, βωμολοχίες και ταπείνωση σε δημόσιο ή ιδιωτικό περιβάλλον
  • επιθέσεις κατά της νοημοσύνης, του σώματος ή της γονικής μέριμνας του ατόμου
  • Τσιρίδες και δυνατές φωνές.

Τι είναι η καταδίωξη;

Η καταδίωξη γίνεται όταν ένα άτομο επιδιώκει σκόπιμα και επίμονα κάποιον ενάντια στη θέλησή του. Ο δράστης κάνει αυτό για να ελέγξει, να εκφοβίσει και να δημιουργήσει φόβο στο πρόσωπο που καταδιώκει. Το άτομο που παρακολουθείτε μπορεί να νιώθει σαν να βρίσκεται σε κίνδυνο.

Η καταδίωξη περιορίζει την ελευθερία ενός ατόμου και το κάνει να αισθάνεται ότι έχει χάσει τον έλεγχο της ζωής του. Μερικοί άνθρωποι που έχουν καταδιωχθεί αναγκάζονται να αλλάξουν τη ζωή τους, μεταξύ άλλων μετακινώντας το σπίτι και αλλάζοντας θέσεις εργασίας.

Σημάδια καταδίωξης

Η καταδίωξη περιλαμβάνει ένα περίγραμμα περίεργων ή ύποπτων περιστατικών. Για να ελέγξει, να εκφοβίσει και να δημιουργήσει φόβο σε ένα άτομο, μια καταδιωκτική επαφή μπορεί να περιλαμβάνει:

  • επαναλαμβανόμενες τηλεφωνικές κλήσεις
  • πολλά μηνύματα κειμένου
  • επίμονες βόλτες έξω ή κοντά στο σπίτι ή την εργασία ενός ατόμου.
  •  μηνύματα σε ιστότοπους και  κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Facebook
  • σημειώματα στο αυτοκίνητο ενός ατόμου
  •  λουλούδια στο σπίτι ενός ατόμου
  • κατασκοπεύοντας το άτομο με τη χρήση της τεχνολογίας τις προσωπικές του συσκευές πχ κινητό,υπολογιστής κ.α.

Τι είναι η πνευματική κακοποίηση;

Η πνευματική κακοποίηση είναι η άρνηση ή η χρήση πνευματικών ή θρησκευτικών πεποιθήσεων και πρακτικών για τον έλεγχο και την κυριαρχία ενός ατόμου. Η πνευματική κακοποίηση μπορεί να επηρεάσει την αυτοπεποίθηση και την αυτοεκτίμηση του ατόμου, να δημιουργήσει έντονα αισθήματα ένοχης, να βλάψει τις όποιες πνευματικές εμπειρίες. Η πνευματική κακοποίηση μπορεί να συμβεί ως μέρος της ενδοοικογενειακής βίας και παράλληλα με άλλα είδη κακοποίησης , 

Σημάδια πνευματικής κακοποίησης

Η πνευματική κακοποίηση περιλαμβάνει:

  • εμποδίζοντας το άτομο να εκφράσει τη θρησκεία του
  • απαξιώνοντας τις πνευματικές ή θρησκευτικές πεποιθήσεις και πρακτικές για να δικαιολογήσουν άλλους τύπους κακοποίησης και βίας
  • αναγκάζοντας το ατομο να δράσει ενάντια στις πνευματικές ή θρησκευτικές της υποχρεώσεις
  • κατηγορώντας το άτομο ότι είναι υπερβολικά θρησκόληπτο
  • γελοιοποιώντας την κατανόηση του ατόμου για θρησκευτικές πρακτικές ή πεποιθήσεις.

Τι είναι ψηφιακή κακοποίηση

Η ψηφιακή κακοποίηση είναι όταν κάποιος μοιράζεται ή απειλεί να μοιραστεί προσωπικές φωτογραφίες χωρίς τη συγκατάθεση του ατόμου στη φωτογραφία.

Σημάδια Ψηφιακής κακοποίησης

Η ψηφιακή κακοποίηση περιλαμβάνει φωτογραφίες ή βίντεο που έχουν ληφθεί με ή χωρίς συγκατάθεση ενός ατόμου και περιέχουν:

  • Ένα γυμνό πρόσωπο
  • Ένα άτομο του οποίου τα στήθη ή τα γεννητικά όργανα είναι ορατά
  • Ένα άτομο που ασκεί σεξουαλική πράξη
  • Ένα πρόσωπο ντους ή μπάνιο
  • ‘Upskirting’ και ‘downblousing’:  φωτογραφίες
    κάτω από την φούστα ή  από το πάνω μέρος της μπλούζας
  • Το πρόσωπο ενός ατόμου  προστέθηκε ψηφιακά σε μια πορνογραφική ή σε σεξουαλική εικόνα.

 

Η «Γυμνή  εκδίκηση»:

Μπορεί να έχετε ακούσει αυτό το είδος κακοποίησης που περιγράφεται ως «πορνογραφία της εκδίκησης». Ο όρος δεν μπορεί να καλύψει  επαρκώς τη φύση και τις αιτίες αυτού του τύπου κακοποίησης. Ωστόσο, ο όρος «πορνογραφία εκδίκησης» υποδηλώνει ότι ο δράστης είναι πρώην εταίρος που έχει αδικηθεί . Οι δράστες όμως συχνά έχουν διάφορα κίνητρα και μπορεί να μην γνωρίζουν καν το θύμα. Τότε ο όρος υποδηλώνει ότι το θύμα έχει κάνει κάτι λανθασμένο και αξίζει εκδίκηση. Οι εικόνες αυτές δεν χρησιμοποιούνται απαραίτητα για σεξουαλική ικανοποίηση, αλλά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να γελοιοποιήσουν τον τύπο του σώματος ενός ατόμου.

Γιατί οι ενήλικες παραμένουν σε καταχρηστικές σχέσεις;

“Γιατί δεν φεύγουν έτσι απλά;”

Οι άνθρωποι που ποτέ δεν έχουν κακοποιηθεί συχνά αναρωτιούνται γιατί ένα άτομο δεν θα φεύγει απλώς από μια κακοποιητική σχέση. Δεν καταλαβαίνουν ότι η αποχώρηση μπορεί να είναι πιο περίπλοκη από ότι φαίνεται. Η έξοδος είναι συχνά ο πιο επικίνδυνος χρόνος για ένα θύμα κακοποίησης, επειδή η κακοποίηση αφορά την εξουσία και τον έλεγχο . Όταν ένα θύμα φεύγει, αναλαμβάνει τον έλεγχο και απειλεί, γεγονός που θα μπορούσε να αναγκάσει τον καταχρηστικό συντρόφου να αντιδράσει με πολύ καταστρεπτικούς τρόπους.

Εκτός από αυτόν τον κίνδυνο, υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους οι άνθρωποι παραμένουν σε καταχρηστικές σχέσεις

Εκτός από αυτόν τον κίνδυνο, υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους οι άνθρωποι παραμένουν σε καταχρηστικές σχέσεις. Εδώ είναι μερικά μόνο από τα κοινά:

  • Φόβος:  Ένα άτομο μπορεί να φοβάται τι θα συμβεί εάν αποφασίσει να αφήσει τη σχέση.
  • Νομίζοντας ότι αυτό που ζει είναι το φυσιολογικό:  Ένα άτομο μπορεί να μην ξέρει πως είναι μια υγιή σχέση και μπορεί να μην αναγνωρίζει ότι η σχέση αυτή είναι ανθυγιεινή.
  • Ο φόβος της οργής:  Εάν κάποιος είναι σε μια ομοφυλοφιλική σχέση και δεν το γνωρίζουν οι γνωστοί του, μπορεί ο σύντροφος του να απειλεί  ότι θα αποκαλύψει αυτό το μυστικό.
  • Αμηχανία ή ντροπή Είναι συχνά δύσκολο για κάποιον να παραδεχτεί ότι έχει κακοποιηθεί. Μπορεί να αισθάνεται ότι ο ίδιος έχει κάνει κάτι λάθος. Μπορεί επίσης να ανησυχεί ότι οι φίλοι και η οικογένειά του θα τον κρίνουν.
  • Χαμηλός αυτοσεβασμός:  Όταν ένας καταχρηστικός σύντροφος συνεχώς κατηγορεί το θύμα για την κακοποίηση που του ασκεί, τότε μπορεί το θύμα να πιστέψει αυτές τις δηλώσεις και να πιστεύει ότι η κακοποίηση είναι δικό του λάθος.
  • Αγάπη: Πολύ συχνά, το θύμα αισθάνεται αγάπη για τον κακό σύντροφο του. Μπορεί να έχουν παιδιά μαζί του και θέλουν να διατηρήσουν την οικογένειά τους. Οι καταχρηστικοί άνθρωποι μπορούν συχνά να είναι γοητευτικοί, ειδικά στην αρχή μιας σχέσης, και το θύμα μπορεί να ελπίζει ότι θα επιστρέψει ο άνθρωπος που ερωτεύτηκε. Μπορεί να θέλει να σταματήσει η βία, όχι να τελειώσει η σχέση.
  • Πολιτιστικοί / θρησκευτικοί λόγοι: Σε κοινωνικά πρότυπα όπου οι πολιτισμικές ή θρησκευτικές δεσμεύσεις είναι επιβλητικές,  μπορεί να  επηρεάζουν  σημαντικά την απόφαση κάποιου να παραμείνει σε μια κακοποιητική σχέση αντί να φύγει. Από φόβο συνήθως να μην προσβάλει την οικογένειά του.
  • Γλωσσικά εμπόδια / κατάσταση μετανάστευσης:  Εάν ένα άτομο είναι σε καθεστώς μετανάστευσης, μπορεί να φοβάται ότι η καταγγελία της κακοποίησης θα επηρεάσει την παραμονή του. Επίσης, εάν η πρώτη γλώσσα του δεν είναι τα ελληνικά ή τα αγγλικά , μπορεί να είναι πολύ δύσκολο να εκφράσει το βάθος της κατάστασής του σε άλλους.
  • Έλλειψη χρημάτων / πόρων: Η  οικονομική κακοποίηση είναι κοινή και το θύμα μπορεί να εξαρτάται οικονομικά από τον καταχρηστικό σύντροφο. Χωρίς χρήματα, πρόσβαση σε πόρους ή ακόμα και μέρος για να πάει, μπορεί να φανεί αδύνατο να εγκαταλείψει τη σχέση. Αυτό το αίσθημα της ανικανότητας μπορεί να είναι ιδιαίτερα ισχυρό εάν το άτομο ζει με τον κακοποιητικό σύντροφο.
  • Αναπηρία:  Όταν κάποιος έχει μια σωματική αδυναμία και ανάγκη την βοήθεια κάποιου , μπορεί να αισθανθεί ότι η ευημερία του συνδέεται με τη  κακοποιητική σχέση. Αυτή η εξάρτηση θα μπορούσε να επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό την απόφασή του να παραμείνει σε μια καταχρηστική σχέση.

Αν γνωρίζω ότι κάποιο ενήλικο ή ανήλικο άτομο κακοποιείται συστηματικά, πώς μπορώ να βοηθήσω;

Μπορουμε επώνυμα ή και ανώνυμα στο Κέντρο της Άμεσης Δράσης (100) να το καταγγείλουμε ή να ενημερώσουμε άμεσα το τοπικό Αστυνομικό Τμήμα ή τις εισαγγελικές αρχές ή να τηλεφωνήσουμε στην 24ωρη τηλεφωνική γραμμή του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης(197)

Επιμέλεια

Scroll to Top